Ξεκινούν ανατροπές στο Ασφαλιστικό

advertisement

Μαϊο ο σχεδιασμός, αναλογιστικές μελέτες το καλοκαίρι, Οκτώβριο η ψήφιση μέτρων
Η πλήρης ανατροπή του Ασφαλιστικού, σε συντομότερο από τον ως τώρα προβλεπόμενο χρόνο, προβλέπεται στο αναθεωρημένο Μνημόνιο, στο οποίο κατέληξαν πρόσφατα κυβέρνηση και τρόικα.

Ο σχεδιασμός των αλλαγών στο Ασφαλιστικό ξεκινά αμέσως μετά τις ευρωεκλογές, οι αναλογιστικές μελέτες ολοκληρώνονται εντός του καλοκαιριού, τα μέτρα παρουσιάζονται τον Σεπτέμβριο, ψηφίζονται τον Οκτώβριο και εφαρμόζονται από τον Ιανουάριο του 2015. 

Οι δεσμεύσεις που έχει αναλάβει η κυβέρνηση περιλαμβάνουν ενοποιήσεις Ταμείων, ενιαίους κανόνες και όρους ασφάλισης για όλους τους ασφαλισμένους, περικοπές συνταξιοδοτικών παροχών (κύριες και επικουρικές), περικοπή εσόδων από το ασφαλιστικό σύστημα με την κατάργηση των κοινωνικών πόρων (φόροι υπέρ τρίτων).

Αναθεώρηση εισφορών

 

1. Αναλυτικά οι δεσμεύσεις που έχει αναλάβει η κυβέρνηση με το επικαιροποιημένο Μνημόνιο και ο χρόνος υλοποίησής τους έχουν ως εξής: 

Την 1η Ιουλίου 2014 εφαρμόζεται η μείωση του ποσοστού των ασφαλιστικών εισφορών κατά 3,9 ποσοστιαίες μονάδες. «Η κυβέρνηση θα θεσπίσει τη μείωση με ουδέτερο από πλευράς εσόδων τρόπο, μεταξύ άλλων, με την εξάλειψη των περιττών μη συνταξιοδοτικών και υγειονομικών εισφορών».

2. Περαιτέρω μείωση των εργοδοτικών εισφορών κατά μία ποσοστιαία μονάδα από τον Ιούνιο του 2015, κατόπιν διαβουλεύσεως με την τρόικα.

3. Σχέδιο ενοποίησης των πολιτικών επιδότησης των εισφορών ως κίνητρο για την πραγματοποίηση προσλήψεων νέων και μακροχρονίως ανέργων. Το σχέδιο ολοκληρώνεται ως το τέλος Σεπτεμβρίου και εφαρμόζεται τον Δεκέμβριο του 2014.

4. Στις επικουρικές συντάξεις η κυβέρνηση θα εφαρμόσει από τον Ιούλιο του 2014 τη ρήτρα μηδενικού ελλείμματος (συντελεστής βιωσιμότητας) σε όλα τα επικουρικά ταμεία που έχουν ενσωματωθεί στο ΕΤΕΑ.

5. Από την 1η Ιανουαρίου το σύστημα αυτό (προσαρμογή των παροχών στο ύψος των εισφορών) θα ισχύσει σε όλα τα επικουρικά ταμεία των οποίων οι παροχές θα χρηματοδοτούνται αποκλειστικά από τις εισφορές τους. Για έναν περιορισμένο αριθμό Ταμείων που τεχνικά δεν μπορούν να συγχωνευθούν σε ΕΤΕΑ – σε αυτό το στάδιο – θα ισχύσουν οι ίδιοι κανόνες όπως περιγράφονται στην προηγούμενη παράγραφο.

6. Στις εφάπαξ παροχές η εφαρμογή της μεταρρύθμισης έχει ήδη ξεκινήσει (σε ισχύ από 1ης Ιανουαρίου 2014), για την εξάλειψη των ελλειμμάτων στα Ταμεία αυτά. Από τον Ιανουάριο του 2015 όλα τα Ταμεία εφάπαξ θα χρηματοδοτούνται αποκλειστικά από δικούς τους πόρους.

Αλλαγές σε παροχές
Η κυβέρνηση θα προβεί στην επανεξέταση του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης από τον Μάιο του 2014.

Συγκεκριμένα:

Θα υποβάλει προτάσεις για τον τελικό αριθμό των Ταμείων, την πλήρη μηχανοργάνωσή τους, τον χρόνο ασφάλισης, τους ενιαίους κανόνες ασφάλισης (εναρμόνιση των παροχών), διευκόλυνση κινητικότητας ανά επάγγελμα, για φόρους υπέρ τρίτων και για την αξιολόγηση της σχέσης μεταξύ εισφορών και παροχών.

Η κυβέρνηση ως τον Ιούνιο του 2014 θα φέρει για έγκριση από την τρόικα προτάσεις ενοποίησης των ασφαλιστικών ταμείων, αλλά και εναρμόνισης (ενιαιοποίηση) των εισφορών και των παροχών όλων των ασφαλιστικών ταμείων.
Εναρμόνιση των κανόνων λειτουργίας και βελτίωση της δυνατότητας μεταφοράς των συνταξιοδοτικών (διαδοχική ασφάλιση). Κατασκευή ενός κεντρικού μητρώου ασφαλισμένων και ανάπτυξη μιας ενιαίας διαδικασίας καταχώρισης των εισφορών – ενσήμων.

Τον Σεπτέμβριο η κυβέρνηση θα παρουσιάσει μια δέσμη μέτρων για τις συντάξεις, αφού λάβει υπόψη της τα αποτελέσματα της αναλογιστικής μελέτης. Το νέο Ασφαλιστικό θα ψηφισθεί το αργότερο ως τον Οκτώβριο του 2015.

Τα μέτρα που θα περιλαμβάνει, μεταξύ των άλλων, είναι:

Περικοπές και εξάλειψη «των αδικαιολόγητων απαλλαγών» από την 1η Ιανουαρίου 2015.

Πλήρης διαχωρισμός των λειτουργιών κοινωνικής ασφάλισης από την κοινωνική βοήθεια και την κοινωνική πρόνοια που χρηματοδοτείται από τον προϋπολογισμό.

Βελτίωση του συστήματος είσπραξης των εισφορών

Οι λειτουργίες είσπραξης εσόδων της κοινωνικής ασφάλισης (καταγραφή, αρχειοθέτηση, πληρωμή, ελέγχου και αναγκαστικής είσπραξης) βρίσκονται διασκορπισμένες στα διάφορα Ταμεία Κοινωνικής Ασφάλισης. Το γεγονός αυτό οδηγεί στην αναποτελεσματικότητα του συστήματος.

Το χαμηλό επίπεδο συμμόρφωσης πληρωμής – εντός του τρέχοντος έτους – στα μεγάλα ασφαλιστικά ταμεία καθώς και η συνεχής αύξηση των καθυστερούμενων οφειλών εγείρει αμφιβολίες όσον αφορά τη βραχυπρόθεσμη βιωσιμότητα του συστήματος.

Η ενσωμάτωση της λειτουργίας των εσόδων της ασφάλισης στη φορολογική διοίκηση είναι η καλύτερη λύση για το μέλλον. Δεδομένου ότι μπορεί να επιτρέψει μαζικές οικονομίες κλίμακας και βελτίωση της αποτελεσματικότητας. Ωστόσο, αυτό μπορεί να είναι μόνο ένας μακροπρόθεσμος στόχος, εξαιτίας του γεγονότος ότι το κοινωνικοασφαλιστικό σύστημα είναι κατακερματισμένο (πολλά διαφορετικά Ταμεία, αλλά και επιμέρους εισφορές και κανόνες ανά ασφαλιστικό ταμείο).

Προτείνεται:

Η ενίσχυση και η διεύρυνση του ρόλου του νεοϊδρυθέντος κοινού κέντρου συλλογής για την Κοινωνική Ασφάλιση (KEAO), με στόχο σταδιακά να αποτελέσει τον φορέα είσπραξης των ληξιπρόθεσμων οφειλών από εισφορές για τα τέσσερα μεγάλα Ταμεία: ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, ΟΑΕΕ, ΟΓΑ, ΕΤΑΑ.

Βραχυπρόθεσμα μέτρα για τα έσοδα, κυρίως με την πρόσβαση σε πληροφορίες της φορολογικής διοίκησης. Να ανοίξει ο δρόμος της συνεργασίας με το υπουργείο Οικονομικών για τη συλλογή των εσόδων κοινωνικής ασφάλισης μέσω της Εφορίας.

Ενίσχυση της επιθεώρησης και του ελέγχου λειτουργίας, ιδίως στο πλαίσιο του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ. 

Η είσπραξη των εισφορών μέσω εφοριών από τον Ιούλιο του 2017. Στο επικαιροποιημένο Μνημόνιο περιλαμβάνεται με τα βήματα που θα πρέπει να ακολουθηθούν ώστε να επιτευχθεί το συγκεκριμένο μέτρο.

Μηχανοργάνωση

Τον Απρίλιο του 2014 οριστικοποιήθηκε η ηλεκτρονική καταγραφή του συνόλου των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης αλλά και το μηχανογραφικό σύστημα ατομικών λογαριασμών σύνταξης του ΕΤΕΑ (ενιαίο επικουρικό ταμείο).

Ταυτοχρόνως εκδίδεται τακτική τριμηνιαία έκθεση των δραστηριοτήτων της Επιτροπής Υγείας με στόχο την παρακολούθηση της αναθεώρησης του καθεστώτος αναπηρίας και τη διασφάλιση ότι οι συντάξεις αναπηρίας δεν υπερβαίνουν το 10% του συνολικού αριθμού των συντάξεων.
Προϋπόθεση η ευελιξία στην αγορά εργασίας

Ποια μέτρα έχουν συμπεριληφθεί στο Μνημόνιο προκειμένου να μειωθεί η ανεργία

Τη μεγαλύτερη ευελιξία στην αγορά εργασίας θεωρεί αναγκαία προϋπόθεση η τρόικα προκειμένου να δημιουργηθούν θέσεις εργασίας και να μειωθεί η ανεργία που κινείται στο 26% για το σύνολο του πληθυσμού και στο 54% για τους νέους.

Για τον λόγο αυτόν στο Μνημόνιο έχουν συμπεριληφθεί μέτρα όπως ο μειωμένος κατώτατος μισθός, ως κίνητρο για την πρόσληψη μακροχρόνια ανέργων, στο οποίο συμφώνησαν η κυβέρνηση με την τρόικα για τον ιδιωτικό τομέα, συμπιέζοντας με τον τρόπο αυτόν τις αμοιβές προς το όριο των 586 ευρώ. 

Στα μέτρα του επικαιροποιημένου Μνημονίου αναφέρεται η διάταξη νόμου που καθιερώνει μειωμένη προσαύξηση κατά 50% για τις τριετίες των υπό πρόσληψη μακροχρόνια ανέργων. Με αυτόν τον τρόπο οδηγούμαστε ήδη σε τρεις περιπτώσεις κατώτατων αμοιβών: οι μακροχρόνια άνεργοι άνω των 25 ετών, που προσλαμβάνονται ως υπάλληλοι με τον κατώτερο μισθό, θα λαμβάνουν προσαύξηση 5% για κάθε τριετία (και μέχρι 15% για προϋπηρεσία πάνω από 9 έτη). Σήμερα, η προσαύξηση είναι 10% για κάθε τριετία.

Σύμφωνα με το Μνημόνιο, στόχος είναι η εξίσωση των κατώτατων αμοιβών των μισθωτών που αμείβονται με μισθό με αυτές των ημερομισθίων.

Επίσης περιγράφονται οι αλλαγές στο καθεστώς των ομαδικών απολύσεων οι οποίες θα επανακριθούν τον Οκτώβριο του 2014.