Σαν σήμερα: 12 Απριλίου 1938 όταν σίγησε η ”φωνή” της Ρωσίας

advertisement

Σαλιάπιν, Φιόντορ Ιβάνοβιτς (Fyodor Ivanovich Chaliapin, Καζάν, Ρωσία 1873 – Παρίσι, Γαλλία 1938). Ρώσος βαθύφωνος. Καταγόταν από οικογένεια χωρικών και τα παιδικά του χρόνια ήταν δύσκολα.

Ωστόσο, πολύ νωρίς τον προσέλκυσε το μουσικό θέατρο και έτσι, σε ηλικία 17 ετών, ακολούθησε μια ομάδα πλανόδιων τραγουδιστών.

 

Δύο χρόνια αργότερα βρέθηκε στην Τιφλίδα, όπου κατάφερε να παρακολουθήσει μαθήματα τραγουδιού. Διακρίθηκε γρήγορα, χάρη στις εξαιρετικές ερμηνευτικές του ικανότητες, και προσελήφθη αρχικά σε έναν ιδιωτικό οπερετικό θίασο και κατόπιν, το 1896, στο Αυτοκρατορικό Θέατρο Μαρίινσκι της Αγίας Πετρούπολης.

Έμειναν περίφημες οι ερμηνείες του σε μελοδράματα του Μόντεστ Μουσόργκσκι (ιδιαίτερα στον Μπόρις Γκοντουνόφ), του Αλεξάντρ Σεργκέι Νταργκομίσκι και του Νικολάι Ρίμσκι-Κόρσακοφ. Εμφανίστηκε στις μεγαλύτερες μουσικές σκηνές της Ευρώπης και των ΗΠΑ, όπως στη Σκάλα του Μιλάνου (1901, 1904), στη Μητροπολιτική Όπερα του Νέας Υόρκης (1907), στο Κόβεντ Γκάρντεν του Λονδίνου (1913) κ.α.

Το 1922 συμμετείχε σε μια μεγάλη περιοδεία στη δυτική Ευρώπη και δεν επέστρεψε ξανά την πατρίδα του, αν και είχε δηλώσει οπαδός της Οκτωβριανής επανάστασης του 1917 και η κυβέρνηση των μπολσεβίκων του είχε απονείμει τον τίτλο του «πρώτου καλλιτέχνη του λαού της Σοβιετικής Ένωσης».

Στα απομνημονεύματά του, με τίτλο Ο άντρας και η μάσκα, σαράντα χρόνια από τη ζωή ενός τραγουδιστή (1932), άσκησε κριτική στην έλλειψη ελευθεριών στη Σοβιετική Ένωση, γεγονός που του στοίχισε τη φιλία του με τον συγγραφέα Μαξίμ Γκόρκι.

Είχε προηγηθεί το επίσης αυτοβιογραφικό έργο Σελίδες από τη ζωή μου (1926). Το 1933 πρωταγωνίστησε στην κινηματογραφική ταινία Δον Κιχώτης, στον ρόλο που είχε γραφτεί γι’ αυτόν στο ομώνυμο μελόδραμα του Ζιλ Μασενέ. Τα τελευταία χρόνια του έζησε στο Παρίσι και πήρε μάλιστα τη γαλλική υπηκοότητα.

Ο Σ. κατατάσσεται στους μεγαλύτερους Ρώσους λυρικούς τραγουδιστές τόσο για την πλούσια και ευέλικτη φωνή του όσο και για τις ερμηνευτικές του ικανότητες. Υπήρξε ο πρώτος τραγουδιστής που χρησιμοποίησε την ψυχολογική τακτική στην ερμηνεία του και ο φημισμένος σκηνοθέτης Κονσταντίν Στανισλάφσκι τον ανέφερε ως παράδειγμα στην περίφημη θεωρία του για τη θεατρική ερμηνεία.