Ταξίδι: Γκίνε βίνιτσ* στο Μέτσοβο

advertisement

Για να καταλάβει κάποιος την ιστορία του Μετσόβου, και κυρίως για ποιο λόγο εξελίχθηκε στη μεγαλύτερη ορεινή κωμόπολη της Ελλάδας με 3.500 κατοίκους, αρκεί να σταθεί στην κεντρική πλατεία. Βόρεια δεσπόζει η μητρόπολη της Αγίας Παρασκευής (του 13ου αιώνα μ.Χ.), της μοναδικής εκκλησίας που διαθέτει δύο άμβωνες.

Στον έναν από τους δύο διαβάζονταν τα πατριαρχικά σιγίλια, καθώς το Μέτσοβο έως το 1854 ήταν Πατριαρχική Εξαρχία. Στα παγκάκια που βρίσκονται αριστερά από την είσοδο του ναού, θα ακούσετε τους κατοίκους, στηριζόμενους στις γκλίτσες τους, να μιλούν Βλάχικα.

 

Στο δεξί σας χέρι, εκεί όπου ορθώνεται ο Ζυγός, παλιότερα περνούσαν οι στράτες που ένωναν την Ηπειρο με τη Θεσσαλία και τη Δυτική Μακεδονία. Γι’ αυτό και το Μέτσοβο είχε τόσες φοροαπαλλαγές επί Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, λόγω της πλεονεκτικής γεωγραφικής του θέσης.

Τέλος, λοξά νότια θα δείτε το άγαλμα του Ευάγγελου Αβέρωφ-Τοσίτσα και δυτικά το αντίστοιχο του Μιχαήλ Τοσίτσα. Και οι δύο, μαζί με τους υπόλοιπους ευεργέτες, σε διαφορετικές χρονικές στιγμές, βοήθησαν τον τόπο τους να αναπτυχθεί οικονομικά και να διασφαλίσει την ύπαρξή του στο πέρασμα του χρόνου.

ΤΙ ΝΑ ΚΑΝΕΤΕ

Πινακοθήκη Ε. Αβέρωφ. Το συγκεκριμένο μουσείο, το οποίο λειτουργεί από το 1988, δεν είναι μια απλή πινακοθήκη. Ουσιαστικά, αποτελεί μια κιβωτό της νεοελληνικής τέχνης του 19ου και του 20ού αιώνα, μέσα στην οποία διασώζονται έργα των σημαντικότερων Ελλήνων ζωγράφων, χαρακτών και γλυπτών.
Αντιπροσωπευτικό δείγμα της πλούσιας συλλογής είναι «Η πυρπόληση της τουρκικής ναυαρχίδας από τον Κανάρη», ο κλασικός πίνακας του Νικηφόρου Λύτρα που φιλοξενούν όλα τα σχολικά εγχειρίδια Ιστορίας. Θα χρειαστείτε περίπου σαράντα λεπτά για να δείτε τις πέντε αίθουσες.
Κατεβαίνοντας τις σκάλες του πρώτου ορόφου, σταματήστε και παρατηρήστε προσεκτικά τον πίνακα «Ο θάνατος του άθεου» του Νικόλαου Αλεκτορίδη. Σίγουρα είναι ένας από τους βασικούς λόγους για να επισκεφτείτε την πινακοθήκη.

> Δ-Κ, 10.00-16.00 (15/9-14/7), πλην Τρίτης, Τ/26560-41.210, www.averoffmuseum.gr, γενική είσοδος: 3 ευρώ (2 ευρώ φοιτητικό).

Οινοποιείο Κατώγι Αβέρωφ. Η ξενάγηση 45 λεπτών στο οινοποιείο είναι μια συναρπαστική εμπειρία. Εκτός από το ότι θα μάθετε ενδιαφέρουσες λεπτομέρειες για έναν από τους πιο ορεινούς αμπελώνες της Ευρώπης, που εκτείνεται σε υψόμετρο άνω των 1.000 μέτρων, θα αποθηκεύσετε στο μυαλό εικόνες που θα κουβαλάτε για πάντα.
Αφού περιπλανηθείτε ανάμεσα στους διαδρόμους με τα 1.200 δρύινα γαλλικά βαρέλια και τον χαμηλό φωτισμό, θα βρεθείτε μπροστά στο «wine bar» του Κατωγιού.
Η ξύλινη μπάρα με φόντο το ροζ χρώμα των μπουκαλιών «Bella Rosa» θα σας δημιουργήσει την αίσθηση ότι βρίσκεστε σε κάποιο μυστηριώδες μπαρ της Νέας Υόρκης, ενώ, αν διασχίσετε τη γυάλινη γέφυρα με το μπλε χρώμα, θα πιστέψετε ότι πρωταγωνιστείτε σε ταινία επιστημονικής φαντασίας.

> Δ-Κ, 10.00-16.00, πλην Τρίτης-Τετάρτης, T/26560-31.490, ξενάγηση δωρεάν. Οινογευσία από 7 ευρώ το άτομο, Τ/26560-42.554, κράτηση μία εβδομάδα νωρίτερα.

Αρχοντικό Τοσίτσα, Λαογραφικό Μουσείο. Αν και συνήθως τα λαογραφικά μουσεία δεν προσελκύουν το ενδιαφέρον του κόσμου, το Αρχοντικό Τοσίτσα προσφέρει μια συνοπτική και ελκυστική αφήγηση της τοπικής ιστορίας.
Το πιο σημαντικό, λειτουργεί ως αφορμή για να γνωρίσετε τους εθνικούς ευεργέτες της οικογένειας Τοσίτσα, να μάθετε πώς ο Ευάγγελος Αβέρωφ έπεισε τον βαρώνο Μιχαήλ Τοσίτσα να αφήσει το κληροδότημα των 1.700.000 δολαρίων στην πατρίδα του και να δείτε φωτογραφίες του πρώην υπουργού Εξωτερικών με παγκόσμιους ηγέτες, όπως τον Τζον Κένεντι.
Εκθεμα που αξίζει την προσοχή σας είναι η βυζαντινή πόρτα του 15ου αιώνα από την Κεφαλονιά.

>  Δ-Κ, 09.00-13.30, 15.00-17.00, πλην Πέμπτης, Τ/26560-41.084, εισιτήριο: 3 ευρώ γενική είσοδος και 2 ευρώ φοιτητικό. Οι ξεναγήσεις γίνονται ανά 20 λεπτά.

Αβερώφειος Κήπος. Το Μέτσοβο συγκεντρώνει μυριάδες τουρίστες κάθε χρόνο, με αποτέλεσμα συνήθως να επικρατεί το αδιαχώρητο στην κεντρική πλατεία. Για να ξεφύγετε από τη βαβούρα, κατευθυνθείτε βόρεια επί της οδού Αβέρωφ. Υστερα από οκτώ λεπτά, θα συναντήσετε στο δεξί σας χέρι μια έκταση δέκα στρεμμάτων με όλα τα ενδημικά είδη δέντρων της Πίνδου.
Πίσω από το εκκλησάκι του Αγίου Γεωργίου, στην άκρη του λόφου, υπάρχει ένα ξύλινο παγκάκι ανάμεσα σε δύο θεόρατα πεύκα.
Καθίστε, κλείστε τα μάτια, πάρτε μια βαθιά ανάσα από τη μύτη, να νιώσετε τον παγωμένο αέρα, και ακούστε τα πλατανόφυλλα που σέρνονται στο χώμα σαν αδικοχαμένα λόγια αγάπης.
Αυτός ο μυστικός παράδεισος, με την απολαυστική θέα στον ορεινό όγκο του Ζυγού, έχει και καστανιές. Προσοχή, τα συγκεκριμένα κάστανα είναι άνοστα.

Μετσοβίτικες πίτες στου «Τσίμπα». Ο τριάντα ενός ετών Δημήτρης Τσίμπας φτιάχνει μετσοβίτικες πίτες με την καρδιά του. Καθημερινά, στον διακοσίων ετών ξυλόφουρνό του, που κρατάει από την εποχή της τουρκοκρατίας, ψήνει πίτες με φρέσκα υλικά της περιοχής.
Δοκιμάστε οπωσδήποτε τη γιγάντια κασάτα (3 ευρώ), με τα 22 φύλλα και τη γέμιση φέτας, και τη χορτόπιτα (2,5 ευρώ), η οποία περιέχει λάχανο, πράσο, σπανάκι και άνηθο. Αν πάτε για πικνίκ, να επιλέξετε το παραδοσιακό ψωμί με προζύμι (1 ευρώ) που φουρνίζεται σε πινακωτή.
> Τ/26560-41.951

Ντόπια προϊόντα στην «Πηγή». Το να δοκιμάζεις τυριά στο Μέτσοβο αποτελεί ιδιαίτερη εμπειρία, καθώς είναι ένας έμμεσος τρόπος για να κατανοήσεις την τοπική παράδοση. Μετσοβέλα ή βλαχοτύρι; Ο Δημήτρης Μπούμπας, ιδιοκτήτης του μικρού παντοπωλείου «Η Πηγή», θα σας βοηθήσει να επιλέξετε το τυρί που σας ταιριάζει.
Ανάμεσά τους ξεχωρίζει το καπνιστό μετσοβόνε και η μετσοβάνα (μετσοβίτικη παρμεζάνα δύο χρόνων ωρίμασης), όλα του Ιδρύματος Τοσίτσα. Επίσης, θα βρείτε ντόπια λουκάνικα, βαζάκια με μαρμελάδες από σμέουρο και χυλοπίτες.
Γενικώς, χρειάζεται προσοχή στα μετσοβίτικα τυριά, διότι κυκλοφορούν πολλές απομιμήσεις. Τα αυθεντικά πρέπει να φέρουν τη σφραγίδα του ιδρύματος. Τέλος, κάθε Παρασκευή, από τις 08.30 έως τις 12.00 μπορείτε να αγοράσετε τυριά απευθείας από το τυροκομείο του ιδρύματος με έκπτωση 20%.
>  Παντοπωλείο «Η Πηγή», Τ/26560-42.163 / Τυροκομείο Ιδρύματος Τοσίτσα, Τ/26560-41.235.

ΚΟΝΤΙΝΕΣ ΑΠΟΔΡΑΣΕΙΣ

Βόλτα στο Ανήλιο. Απέχει περίπου 6 χιλιόμετρα από το Μέτσοβο και έγινε ευρέως γνωστό από τους μηχανικούς που εργάζονταν στην κατασκευή της Εγνατίας οδού και ανηφόριζαν στο μικροσκοπικό χωριό για ντόπια αρνίσια παϊδάκια. Καθ’ οδόν, θα περάσετε κάτω από την εντυπωσιακή γέφυρα του Αραχθου, θα δείτε στο δεξί σας χέρι ένα τμήμα των αμπελώνων του Κατωγιού και θα φτάσετε σε μια διασταύρωση.
Πριν πάτε στο Ανήλιο για φαγητό, όπου θα χρειαστεί να στρίψετε δεξιά, συνεχίστε ευθεία μέχρι να συναντήσετε μια ταμπέλα που οδηγεί στη Μονή της Παναγίας.
Θα το καταλάβετε από το μικρό τσιμεντένιο πλάτωμα που υπάρχει στην άκρη του δρόμου. Κατεβείτε με προσοχή το λιθόστρωτο καλντερίμι και έπειτα από πέντε λεπτά θα ανακαλύψετε το νερόμυλο της μονής. Μπροστά του, δεκάδες πλατάνια κάνουν σκιά, ένα κίτρινο χαλί από φύλλα έχει στρωθεί στο χώμα, ενώ μια μικρή ξύλινη γέφυρα θα σας οδηγήσει πάνω από τον Αραχθο και μέσα στο δάσος. Το μέρος είναι ιδανικό για πικνίκ, αφού οι κορμοί των δέντρων περιστοιχίζονται από ξύλινα παγκάκια.

Εκδρομή στη λίμνη των πηγών του Αώου.

Σε απόσταση μόλις μισής ώρας από το Μέτσοβο βρίσκεται η τεχνητή λίμνη των πηγών του Αώου. Κινείστε βορειοδυτικά, στρίβετε αριστερά στον Αυχένα, περνάτε τον κάμπο Νιάζι και φτάνετε στην αρχή της λίμνης. Για να κάνετε το γύρο, θα χρειαστείτε περίπου πενήντα λεπτά.
Στη διαδρομή θα νιώσετε ότι περιπλανιέστε σε αμερικανικό πάρκο. Αλογα που τρέχουν ελεύθερα στο δάσος, γεράκια που ψάχνουν για το θήραμά τους, σμιλεμένα βράχια που από τις αντανακλάσεις του ήλιου μοιάζουν με φλέβες χρυσού και πανύψηλα δέντρα όλων των ειδών συνθέτουν μια μοναδική εικόνα σπάνιας φυσικής ομορφιάς. Προσοχή στις αγελάδες που συχνά κλείνουν επίμονα το δρόμο!
Για κανό στη λίμνη (30 ευρώ το άτομο, διάρκεια 1½ ώρα) επικοινωνήστε με τον Γιώργο Τόττα, Τ/26510-71.703.

> Εθνικό Πάρκο Βόρειας Πίνδου, κέντρο πληροφόρησης Μετσόβου, Τ/26560-41.980: Απευθυνθείτε εδώ για χάρτες, ενημερωτικά φυλλάδια και πεζοπορικές διαδρομές στη γύρω περιοχή.

Χιονοδρομικό κέντρο Μετσόβου – Πολιτσιές. Δεν είναι απαραίτητο να έχει χιονίσει για να επισκεφτείτε το χιονοδρομικό κέντρο δίπλα στον Προφήτη Ηλία, που απέχει έξι χιλιόμετρα από το Μέτσοβο.
Εδώ, μπορείτε να κάνετε σκι ή snowboard στις πίστες με τον συνθετικό τάπητα. Σε ύψος 1.350 μέτρων, ανάμεσα σε οξιές και με θέα την Κατάρα, δοκιμάστε τις ικανότητές σας σε μία από τις έξι πίστες διαβαθμισμένης δυσκολίας.
Αν δεν έχετε εξοπλισμό, νοικιάστε από τη σχολή «Μπούμπας». Ενδεικτικά, η ενοικίαση πλήρους εξοπλισμού για σκι κοστίζει 10 ευρώ για όλη τη μέρα.

> Χιονοδρομικό Κέντρο – Πολιτσιές: Δ-Κ, όλο το χρόνο, Τ/26560-41.095, 42.630. Τις καθημερινές το lift κοστίζει 7 ευρώ και τα Σαββατοκύριακα 10. / Σχολή σκι «Μπούμπας»: Τ/26560-41.015, www.boubas-ski.gr

ΔΙΑΜΟΝΗ

Χρειάζεται μεγάλη προσοχή, διότι τα περισσότερα καταλύματα δεν προσφέρουν παροχές αντάξιες της τιμής τους. Επίσης, γενικώς μην έχετε πολλές προσδοκίες ως προς το πρωινό.

Κατώγι Αβέρωφ (Τ/22560-42.505, www.katogihotel.gr). Δίπλα ακριβώς από το οινοποιείο βρίσκονται δεκαπέντε άνετα δωμάτια, με παραδοσιακή διακόσμηση και αρχιτεκτονική.
Το πρωινό βασίζεται στα τυριά του ιδρύματος και αποτελείται από ντόπια προϊόντα. Από 70 ευρώ το δίκλινο με πρωινό.

Αρωμα Δρυός (Τ/26560-29.008, www.aromadryos.gr). Δεκαέξι δωμάτια, όλα διαφορετικά μεταξύ τους, καθένα από τα οποία φέρει το όνομα μιας διαφορετικής ποικιλίας ξύλου. Προσεγμένο πρωινό, με μια πεντανόστιμη πρασόπιτα και ένα γευστικότατο γλυκό του κουταλιού σύκο – με σύκα από τον κήπο της Βίκυς. Ενδιαφέρουσα η δανειστική βιβλιοθήκη στην κεντρική σάλα. Από 60 ευρώ το δίκλινο με πρωινό.

Grand Forest (Τ/26563-00.500, www.grand-forest.gr). Αναμένεται να λειτουργήσει τις γιορτές και απευθύνεται στους λάτρεις της πολυτέλειας, καθώς περιλαμβάνει 62 σουίτες. Είναι λίγο έξω από το Μέτσοβο, στον κόμβο του Ανηλίου. Το εστιατόριό του, «Μέτσοβο 1530», το έχει αναλάβει ο Εκτορας Μποτρίνι. Τιμές: θα ανακοινωθούν σύντομα.

ΦΑΓΗΤΟ

Στα μενού κυριαρχούν το ντόπιο κρέας, το κυνήγι, οι πίτες και το κόκκινο κρασί.
5φ (Τ/26560-41.843). Το όνομα του μαγαζιού, που λειτουργεί από το 1962, σημαίνει «φίλε φέρε φίλους φάε φύγε». Σε αυτό το παραδοσιακό ταχυφαγείο θα βρείτε χοιρινό και πρόβειο κοντοσούβλι (6 ευρώ).

Το παραδοσιακό (Τ/26560-42.773). Ο Βασίλης, που έμαθε να μαγειρεύει σε πλοία, θα σας φιλέψει αγριογούρουνο κρασάτο στο φούρνο (10 ευρώ) και χοιρινό ψαρονέφρι με σάλτσα τυριών του Ιδρύματος Τοσίτσα (9 ευρώ). Οι δύο αίθουσες του χώρου είναι διακοσμημένες με παραδοσιακές φορεσιές, κιλίμια και κουδούνια από αγελάδες.

Γαλαξίας (Τ/26560-41.202, 41.123). Κεφτέδες με πράσα, σαγανάκι μετσοβόνε, γίδα βραστή, γιαννιώτικες φλογέρες και ντόπια κρέατα ψημένα στα κάρβουνα. Από τον πλούσιο κατάλογο προτιμήστε τη ζουμερή χοιρινή μπριζόλα (8 ευρώ).

Η Νιάο (Ανήλιο, Τ/26560-41.406). Στα Βλάχικα σημαίνει «Κωνσταντίνα». Το μαγαζί δεν γεμίζει το μάτι ούτε το σέρβις του είναι το πιο ιδανικό. Ωστόσο, τα παϊδάκια του (25 ευρώ/κιλό τα ψημένα), αρνίσια και πρόβεια, είναι ξακουστά σε όλο το νομό Ιωαννίνων. Ολες οι αλοιφές είναι χειροποίητες.

Η ορεινή κωμόπολη, πίσω από τις δεκάδες τουριστικές πινακίδες που διαφημίζουν τοπικά προϊόντα, κρύβει γόνιμες εστίες πολιτισμού, ενώ οι ηλικιωμένοι κάτοικοί της, βλάχικης καταγωγής, παραμένουν γνήσιοι φορείς της τοπικής παράδοσης.

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ kathimerini.gr

*Καλώς ήλθατε