Ο γιάπης και ο Λιάπης: Μία συγκριτική προσέγγιση

advertisement

Του Τάσου Οικονόμου
Kαι οι δύο οδηγούν αυτοκίνητο πολυτελείας με τη διαφορά ότι ο γιάπης δεν θα το κυκλοφορούσε ποτέ με πλαστές πινακίδες.

Γιάπης: Αποτελεί μεταφορά του αμερικανικού Yuppie και συντομογραφία των λέξεων νεαρός επαγγελματίας της πόλης (Young Urban Professional). Tεχνοκράτης. Το πρότυπο προέβλεπε καλοπληρωμένη δουλειά, πολυτελή τρόπο ζωής, γνώση και κατοχή τεχνολογικών μέσων και υπερκαταναλωτισμό ως αυτοσκοπό.

Λιάπης: Γεννήθηκε στην Αθήνα καταγόμενος από το Μεγάλο Χωριό Ευρυτανίας. Είναι γιος του Κωνσταντίνου Λιάπη και της Αντιγόνης Καραμανλή, αδελφής του ιδρυτή της Νέας Δημοκρατίας, Κωνσταντίνου Καραμανλή. Σπούδασε Νομικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Έχει κάνει μεταπτυχιακές σπουδές στη Νομική Σχολή στο Παρίσι.

Γιάπης: Ο όρος πρωτοεμφανίστηκε τη δεκαετία του ’20, στις ΗΠΑ, ταξίδεψε με πολλούς τρόπους στο χώρο και στο χρόνο αλλά γνώρισε παγκόσμια διάδοση και κοινωνική αποδοχή τη δεκαετία του ’80. Τότε ενσωματώθηκε και στην ελληνική καθημερινότητα, νοηματοδοτώντας ένα διαφορετικό κοινωνικό στάτους, για τον φέροντα της ιδιότητας του γιάπη. Αυτή η απόσταση στην κοινωνική διαστρωμάτωση γέννησε και ένα κύμα χλευασμού που προκάλεσε εννοιολογική φθορά στην ιδιότητα του γιάπη.

Λιάπης: Απέκτησε την άδεια του Δικηγόρου το 1976. Από το 1977 ως το 1980 εργάστηκε ως ειδικός συνεργάτης επί θεμάτων επικοινωνίας και δημοσίων σχέσεων του θείου του, Kωνσταντίνου Καραμανλή. Το 1980 ο θείος του εξελέγη Πρόεδρος της Δημοκρατίας και ο Μιχάλης Λιάπης τον ακολούθησε ως Διευθυντής του Ιδιαίτερου Γραφείου του. Αναπόφευκτη η επικοινωνιακή φθορά, λόγων ιδιοτήτων και υψηλών αξιωμάτων.

Γιάπης: Ως γνήσιος τεχνοκράτης, ήταν κοινωνικά φιλελεύθερος και οικονομικά συντηρητικός. Το Newsweek θεωρεί το 1984 τη Χρονιά των γιάπηδων, λίγο πριν αρχίσει η καθοδική τους πορεία. Το 1985 η Wall Street Journal ξεκινά την επίθεση εναντίον τους, η οποία ολοκληρώνεται το 1991 από το περιοδικό Time που ανακηρύσσει το “θάνατο των γιάπηδων”.

Λιάπης: Το 1985 εξελέγη Βουλευτής στη Β’ Περιφέρεια Αθηνών και έκτοτε επανεκλεγόταν συνεχώς μέχρι και τις εκλογές του 2007. Τον Μάιο του 1997 τοποθετείται Γραμματέας Πολιτικού Σχεδιασμού και Προγράμματος της Νέας Δημοκρατίας.

Γιάπης: Τη δεκαετία του ’90 ο γιάπης παντρεύτηκε και τακτοποιήθηκε στον καναπέ, μπροστά από την τηλεόραση, ακολουθώντας τη γνώση των προγόνων του στην παρακολούθηση αθλητικών διοργανώσεων. Άρθρο του περιοδικού “Details” επιχειρεί μία μικρή αναβίωση της χρήσης του όρου, αναφέροντας ότι ο γιάπης του 1986 είναι τόσο όμοιος με αυτόν του 2006 που δεν μπορεί κάποιος να τον ξεχωρίσει. Την προσπάθεια ακολουθεί μόνο το περιοδικό Time σε ένα άρθρο του, το 2010, για την παντοκρατορία των γιάπηδων της Ρωσίας.

Λιάπης: Από τον Μάρτιο του 2004 μέχρι και το Σεπτέμβριο του 2007 διετέλεσε Υπουργός Μεταφορών και Επικοινωνιών. Μέρος του έργου του και η Προτροπή προς Αθηναίους να πάρουν το ποδήλατο. Μετά τις βουλευτικές εκλογές του 2007 του ανατέθηκε η θέση του Υπουργού Πολιτισμού, μέχρι να αντικατασταθεί από τον Αντώνη Σαμαρά, τον Ιανουάριο του 2009. Στις 3 Σεπτεμβρίου 2009 ανακοίνωσε την απόφασή του να μην είναι υποψήφιος στις εκλογές της 4ης Οκτωβρίου χαρακτηρίζοντας ως «ιστορικό λάθος για τη χώρα και ατόπημα για την παράταξη» την προκήρυξη πρόωρων εκλογών.

Γιάπης: Τον άγγιξε η κρίση και πολλοί γιάπηδες ενδέχεται να εντοπιστούν σε συσσίτια για άπορους. Σε αυτό το οικονομικό και κοινωνικό περιβάλλον πιθανή και η επανεξέταση των αξιών ζωής της νιότης και της εποχής της αφθονίας.

Λιάπης: Τον άγγιξε η κρίση, κατά δήλωσή του, και αναγκάζεται να κυκλοφορεί το πολυτελές τζιπ του με πλαστές πινακίδες – αγνώστου προέλευσης, ακόμη – μόνο και μόνο για να φορτίσει την μπαταρία. Ομολόγησε την απόλυτη γνώση και κατανόηση λαθών και σφαλμάτων. Έτοιμος να πληρώσει για αυτά.

Γιάπης: Απόγονος του γιάπη, σύμφωνος με τα πρότυπα της εποχής, είναι ο χιπστεράς.

Λιάπης: Η πολιτική του κληρονομιά παραμένει ορφανή, οι εκλογικοί ελιγμοί που χρησιμοποίησε – όπως και άλλοι – συνεχίζουν να αποτελούν κοινό τόπο.