Ο μοναχικός αστερίας

advertisement

Tης Μαργαριτας Πουρναρα
«Τον είδατε και εσείς;», με ρώτησε μια ευγενική κυρία, που κρυφάκουγε τις συζητήσεις της παρέας μας στην παραλία. «Είναι εκεί, ανάμεσα στα φύκια.

Ευτυχώς, κανείς δεν τολμάει να τον πειράξει και έτσι έχει επιβιώσει από τις αρχές του καλοκαιριού». Η κουβέντα, για έναν κατακόκκινο, μεγάλο αστερία στον βυθό, με μιαν απόκοσμη λάμψη που με ξαναγύρισε αμέσως στους παιδικούς μου Αυγούστους.

Πίσω, σ’ εκείνη την εποχή, όταν τα δύο μεγαλύτερα αδέλφια μου, αγόρια στην εφηβεία, επέστρεφαν μετά το κολύμπι στο καλοκαιρινό μας σπίτι, με ύφος θριαμβευτικό. Σαν του κυνηγού λιονταριών, του μέγα θηρευτή. Σε σακούλες με νερό θαλάσσης είχαν ζωντανούς κάβουρες, μικρές γαρίδες, αστερίες, πείνες, αχηβάδες, καύκαλα από αχινούς. Στο τέλος του θέρους, η σοδειά με τα όστρακα στόλιζε τον μπουφέ του σαλονιού και ξεσκονιζόταν προσεκτικά από τη μητέρα μας που προσπαθούσε να μη σπάσει τα θηράματα, τα οποία, άλλωστε, αποτελούσαν θέμα υπερηφάνειας και ανταγωνισμού.

Τώρα, όμως, αυτός ο κατακόκκινος αχινός στεκόταν μόνος κι έρημος στην απεραντοσύνη του βυθού, χωρίς ούτε ένα ψάρι για παρέα. Και η παρουσία του ξεσήκωνε ολόκληρη συζήτηση στην αμμουδιά ανάμεσα σε αγνώστους. Αυτό που κάποτε βρισκόταν εν αφθονία έγινε αξιοθέατο και αξιοπερίεργο. Με νύξεις ανησυχίας και τρυφερότητας για το αν θα καταφέρει να βγάλει και το υπόλοιπο καλοκαίρι ή κάποιο χέρι θα σπεύσει να τον ξεκολλήσει από τον βράχο, όπως κόβουμε ένα όμορφο λουλούδι χωρίς να το πολυσκεφτούμε.

Και γιατί να το σκεφτούμε; Τόσα χρόνια τρώγαμε κάθε μέρα ψάρι στις διακοπές χωρίς ποτέ να αναρωτηθούμε αν στο μακρινό μέλλον, ο πληθυσμός τους θα λιγόστευε τόσο, που δεν βλέπεις ψυχή ζώσα όταν καταδύεσαι με τη μάσκα. Ηταν πιο σημαντικό να περνάμε καλά, από το να αναλογιζόμαστε ότι οι τράτες ξυρίζουν όλο τον βυθό και ότι οι προπέλες από τα ταχύπλοα προκαλούν τεράστια ζημιά στη θαλάσσια πανίδα και χλωρίδα.

Δεν μιλώ ως οψίμως ευασθητοποιημένη στα οικολογικά. Ομως, όσο σοκαριστικό είναι να βλέπουμε σκελετούς από οπλισμένο σκυρόδεμα να πληγώνουν το τοπίο, εξίσου άγριο είναι να συνειδητοποιούμε ότι όλα τα πλάσματα της θάλασσας που κάποτε είχαμε την αφέλεια να τα αντιμετωπίζουμε σαν αναλώσιμα παιδικά παιχνίδια, σε λίγο θα μπουν στα μουσεία της Φυσικής Ιστορίας. Είδη σπάνια, σε προθήκες –και όχι σε μπουφέδες– με καρτελάκια που θα έχουν το επιστημονικό τους όνομα στα λατινικά.

Ο κατακόκκινος αστερίας (echinodermata asterozoa) στο λιμάνι του Γερανού στην Πάτμο μπορεί και να ζήσει. Η κυρία που μας ρώτησε μίλησε ψιθυριστά, μην το ακούσουν οι παραδίπλα και τους μπει καμιά παράξενη ιδέα, να γυρίσουν από τις διακοπές με σουβενίρ. Να το ξέρετε και εσείς. Είναι κοντά στο νησάκι με το μικρό εκκλησάκι, ακριβώς απέναντι. Ετσι ώστε να κάνετε περιπολίες, αν βρεθείτε εκεί…